ኪዳነ ምህረት

በስመኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሐዱ ኣምላኽ 
ልዑል እግዚኣብሔር ነቶም ዘኽበሮም ሕሩያን ፈተውቱ ነቶም ሕትኡን ትእዛዛቱን ዝፍጽሙ ኣገልገልቱ ቃል ኪዳን ይህቦም እዩ። ምስቶም ዝሓረዬም ቃል ኪዳን ከም ዝገበረ ‘’ ኪዳን ተካየድኩ ምስለ ሕሩያንየ ’’ ክብል ኣብ መዝ. 88፣33 ተዛሪቡ እዩ። ነቶም ብፍጹም ልቢ ትእዛዛቱ ሓልዬም ኣብ ቅድሚኡ ንዝመላለሱን ዝፈትውዎን ኣገልገልቱ፣ ኣምላኽ ናይ ምሕረት ቃል ኪዳን ከም ዝህቦም ካብ ዝገልጽ ጥቅስታት ከም ነህ. 1፣5, ነ. 9፣4 ዘጽ. 28 ዝኣመሰሉ ጥቅስታት ክጥቀሱ ይከኣል። ንዓና ባህ ዘብለናን ተስፋ ዝኾነናን፣ እቲ እግዚኣብሔርን ንውሑዳት ፈተውቱ ዝኣተዎ ናይ ምሕረት ቃል ኪዳን እዩ። እዚ ቃል ኪዳን እዚ ንብዙሕ ዘመን ንወለዶታት ዘገልግል ወይ እውን ዘድሕን እዩ። ነዚ ዝገልጹልና መዝ. 85።11, መዝ. 102።10-13, ነህ. 9።17, መ. እዮ. 2።13, ዮሃ. 4 ኢዬም። 

ንእግዚኣብሔር ኣስሚሮም ቃል ኪዳን ዝተዋህቡ ብዙሓት እኳ እንተኾኑ ካብዚኦም ነቶም ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ሓሙሽተ ዓበይቲ ኪዳናት ክንርእይ ኢና። ንሳቶም ከኣ ከም ኪዳን ኣዳም፣ ኪዳን ኖህ፣ ኪዳን ኣብርሃም፣ ኪዳን ዳዊትን ኪዳነ ምሕረትን እዬም። እቶም ናይ መጀመርታ ኣርባዕተ ኪዳናት ከም ትንቢት ዘመልክቱ ክኾኑ ከለዉ፣ እቲ ሓምሻይ ኪዳን “ ኪዳነ ምሕረት” ድማ ዝፍጸመሉ እዩ። 
ቅዱስ ኤፍሬም ኣብ ውዳሴኡ “ ካብ ናይ ቅዱሳን ክብሪ ናይ ማርያም ክብሪ ይበልጽ፣ ንናይ ኣብ ቃል ንምቅባል ብግቡእ ተረኺባ እያ’ሞ፣ መላእኽቲ ዝፈርህዎን ትጉሃን ኣብ ሰማያት ዘመስግንዎን፣ ድንግል ማርያም ኣብ ማህጸና ተሰኪማቶ’ያ፣ ካብ ሰለሰተ ኣካል ንሓደ ኣካል መሕደሪ ስለዝኾነት ንሳ ካብ ኪሩቤል ትበልጽ፣ ካብ ሱራፌል’ውን ትዓቢ።” ክብል ንኽብሪ መትሕተ ፈጣሪ መልዕልተ ፍጡራን ዝኾነት ኣዴና ቅድስቲ ማርያም ክብራ ካብ ኩሉ ክብሪ ከም ዝዓቢ ገሊጹ እዩ። ከምኡ’ውን ንዓኣ ዝተዋህበ ቃል ኪዳን ካብ ኩሎም ኪዳናት ዝዓበየ እዩ። እቶም ኣርባዕተ ዝጠቀስናዬም ኪዳናት ብትንቢት ኣምላኽ ካብ ድንግል ተወሊዱ ንዓለም ከም ዘድሕን ዝገልጹ ኮይኖም ፍጻሜ ዝረኽብሉ ከኣ በቲ ሓሙሻይ ኪዳን “ ኪዳን ምሕረት” እዩ። 
1. እቲ ናይ መጀመርታ ኪዳን ኣዳም ዝበሃል “ በቲ ኣዳምን ሔዋንን ንሕጊ እግዚኣብሔር ጥሒሶም ዝተፈርድዎ ፍርዲ፣ ሓዚኖም ተጣዒሶም ከለው እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንኣዳም ብሓሙሽተ መዓልትን ፈረቃ መዓልትን ካብ ጓል ጓሉ ተወሊዱ ከም ዘድሕኖ ዝኣተወሉ ቃል ኪዳን እዩ። “ ብሓምሳ ዕለት ወለመንፈቃ ለዕለት ኢትወለድ እም ወለት ወለትከ ” ዝብል ኣብ መጽሓፍ ቀለሜንጦስ ገጽ 13 ተጠቂሱ ይርከብ። ኣዳም’ውን ነዚ ቃል እዚ ተስፋ ብምግባር ሓሙሽተ ሽሕን ሓሙሽተ ሚእትን ናይ መከራ ዓመታት ሓለፈ። “ ኣንቲ ውእቱ ተስፋሑ ለኣዳም ኣመ ይሰደድ እምገነት “ ኣባ ሕርያቆስ ብምባል ጽሒፉ እዩ። ንዳግማይ ኣዳም ኢየሱስ ክርስቶስ ከኣ ኣይሁድ ብቅንኣት ሰቀልዎ፣ እቲ ኣብ ዘፍ. 3፣15 ብተመንን ተኸተልቱን ዝተመሰለ ዲያብሎስ ግና ካብ ዘርኢ ሔዋን ካብ እትውለድ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብዝተወልደ ክርስቶስ (ዳግማይ ኣዳም) ርእሱ ተቐጥቂጡ ተሳዒሩ እዩ። 
2. ኪዳን ኖህ ዝብሃል ከኣ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ብናይ ሰብ ኃጥያት ተቖጢዑ ንዝፈጠሮ ፍጥረት ዘበለ ከጥፍእ ከሎ፣ ብመገዱ ዝመላለሱን ትእዛዛቱ ዝሕልዉን ዝነበሩ ኖህ ምስ ስድርኡ፣ ካብ ኩሎም ዓይነት እንስሳታት ከኣ ኣንስታይን ተባዕታይን ብጽምዲ ጌሩ ካብቲ ንዓለም ከጥፍኣ ዝመጸ ማይ ኣይሒ ኣድሒንዎም እዩ። ብድሕሪኡ’ውን ንኖህን ደቁን ዳግማይ ንዓለም ከየጥፍኣ ቃል ኪዳን ኣትዩሎም እዩ። በዚሖምን ተባዚሖምን ንምድሪ ክመልእዋ ከኣ ባረኾም። ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰብን ዘሎ ናይ ምሕረት ቃል ኪዳን ምልክት ከኣ ቀስተ ደመና ገበረ። ምሉእ ታሪኽ ኣብ ዘፍ. 10, ዘፍ. 9፣ 1-17 ተጻሒፉ ይርከብ። 
ናይ ኖህ መርከብ ወዲ ሰብ ክሳብ መወዳእታ ከይጠፍእ ንኖህ መድሓኒት ከም ዝኾነት፣ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም’ውን ደቂ ኣዳም ኩልና ናይ ዘልኣለም ጥፍኣትን ሞትን ከይረኽበና ንክርስቶስ ዝወለደትልና ኣዴና ምሳሌ ናይ ኖህ መርከብ እያ። ንሳ ናይ ምሕረት ኣደ ኣብ መንጎ ሰብን ኣምላኽን ዕርቂ ተወርድ ስለ ዝኾነት በቲ ኣምላኽ ምልክት ዝገበሮ ቀስተ ደመና ከም ትምሰል “ ማርያም ድንግል ትእምርተ ቀስተ ደመና “ ከም ዝበለ ኣብ መልክዐ ማርያም ንረኽቦ። 
3. ኪዳን ኣብርሃም፣ እግዚኣብሔር ንኣብርሃም ካብቲ ስድርኡ ጣኦት ዝምልኹሉ ካራን ወጺኡ ንከንኣን ክከይድ ብዝኣዘዞ መሠረት ናብ ከንኣን ምስ ከደ ኣብቲ ቦታ፣ ከም ክቁጸሩ ዘይክእሉ ከዋክብቲ ዘርኡ ከብዝሓሉን፣ ካብ ሩባ ግብጺ ክሳዕ ኤፍራጡስ ዘሎ ምድሪ ከም ዝሃቦን ቃል ኣቲሉ እዩ። 
4. ኪዳን ዳዊት እውን ካብ ዘርኡ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ከም እትወጽእ፣ ካልእ እውን ቅዱስ ዳዊት ንቤት እግዚኣብሔር ክሰርሕ ኣብ ዝደለየሉ እዋን እግዚኣብሔር ኣምላኽ ነዚ ቃል ኪዳን ሂብዎ ኢዩ። ንሱ ኸኣ ንቤት እግዚኣብሔር ከም ዘይሰርሖ፣ ነገር ግን ካብ ኣብራኩ ዝወጽእ ሰለሙን ከም ዝሰርሖ ነጊርዎ ኢዩ። 
ነዞም ኣርባዕተ ኪዳናት መፈጸምታ ግና ካብ ኪዳናት ዝዓበየ ኪዳን፣ ነዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተዋህበ ናይ ምሕረት ኪዳን እዩ። ሽማ ካብ መዓር ዝጥዕም ወላዲት ኣምላኽ ኣብ ምድሪ ንእንርከብ ደቂ ኣዳም ኩላንትና፣ ተስፋ ዝኾነትና እያ። ንኣዳም ተስፋ ከም ዝኮነቶ፣ ሎሚ እውን ንዓና ተስፋና እያ፣ ምኽንያቱ ኢየሱስ ክርስቶስ ነቶም ሽማ ዝጽዉዑን ዝኣምኑን፣ ብኣማላድነታ ዝምሕጸኑን፣ ብሽማ ዘስተምሕሩን ቤታ ዝሃንጹን ንተኣምራታ ዘንብቡን ዝሰምዑን ከም ዝምሕረላ፣ ቃል ስለ ዝኣተወ ንሕና እውን ሽማ ጸዊዕናን ናብኣ ተማህሊልናን ከም እተድሕነናን ንትስፈው።

ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ብ 21 ሰነ ኣብ ጎልጎታ ምእንቲ እቶም ረዲኤታን ኣማላድነታን ዝኣምኑ፣ ብሽማ ዝኽሪ ዝገብሩ ንዝተሸገሩ ዝረድኡ፣ ንውዳሴኣ ዝነግሩ መጽሓፍቲ ንዘንብቡ ንዝጽሕፉን፣ ከም እውን ንዝሰምዑ ብጸሎታ ንዝተኣማመኑ ምሕረቱ ከውርደሎም ብጸሎታ ንዝጸለዩ፣ ጥዕና ብምስኣን ንዝሳቀዩ’ውን ክምሕረላ ናብ ወዳ ብዝጸለየቶ ጸሎት ዝበሎቶ ኩሉ ክፍጸም ጎይታናን መድሓኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብግርማን ብክብርን ናብኣ መጺኡ ቃል ኣቲዩላ እዩ። በቲ ኩሉ ዝተዋህባ ኪዳን፣ መሠረት ከኣ፣ ኪዳነ ምሕረት ኢልና ንጽውዓ። ብለካቲት 16 ኣዴና ድንግል ማርያም ናይ ምሕረት ቃል ኪዳን ዝተዋህበትሉ ስለ ዝኮነት ብዓቢ ድምቀት ይኽበር። 
ኪዳነ ምሕረት ዝገበረቶ ተኣምር፣ ብኣማላድነት ዘድሕነቶም ሰባት፣ ብኣፍ ተዘሪቡ ብጽሑፍ ተገሊጹ ዝውዳእ እኳ እንተዘይኮነ፣ ካልእ ይትረፍ ምእንቲ እቶም ኣብ ሓደ መዓልቲ ተኾኒኖም ናብ ሓዊ ዝኣተዉ በሽሓት ነፍሳት፣ ክትብል እንተሞተትሎም ከም ዝድሕኑ ወዳ ምስ ነገራ፣ ሓንሳብ ጥራይ ዘይኮንስ ሸውዓተ ግዜ እኳ እንተኮነ ክሞተሎም ኢላ ሞያታ እያ። ንፍጡራን ኩሉ ጽድቂ (ሕይወት) መርከብ ኮይና ስለ ዝተረኽበት ከኣ ውህበት (ስጥወት) ተባሂላ እያ። “ ወልድኪ ነፍሳተ ስለ ኣርእየኪ በእሳተ ኩነኔ ዘሓሙ ይእትኒ ትብል ቅትለኒ ለቤዘሆሙ ” ክብል ኣባ ጊዮርጊስ ኣብ ነገረ ማርያም ጽሒፉላ ኣሎ። 
ሎሚ እውን ንሕና በቲ ዝተዋህበና ናይ ምሕረት ቃል ኪዳን ኣሚና፣ ናብ ኣምላኽ ብኣኣ ኣቢልና ክንበጽሕ፣ ካብ ኣምላኽ እውን ብኣኣ ኣቢልና ምሕረት ክንረክብ ካብ ብሥራታዊ መልኣኽ ቅዱስ ገብርኤል ዝተማሃርናዮ “ ተፈስሒ ፍስሕት ኦ ምልእተ ጸጋ እግዚኣብሔር ምስለኪ ቡርክት ኣንቲ እምእንስት “ እንዳበልና ውዳሴኣ ከነብጽሕ ከነመስግና ክንልምና ይግባእ ። ንሳ በቲ ያዕቆብ ብሕልሙ ዝረኣዮ መሳልል እያ ትምሰል። ምእንቲ እታ ስእላ ዘጸናንዕ፣ ናይ ሽግርና መፍትሕ፣ ንክርስትያናዊ ጉዕዞና ስንቅን ምርኩስን ዝኮነት ኪዳነ ምሕረት ኣዴና ልዑል እግዚኣብሔር በቲ ዝኣተወላ ቃል ንደዌ ሥጋና ብተኣምራት ንደዌ ነፍስና ብትምህርቲ የርሕቀልና።

ልመናኣን ክብራን ንዘለኣለም ይሕደረና። 
ወስብሐት ለእግዚኣብሔር 
ወለወላዲቱ ድንግል 
ወለመስቀሉ ክቡር

 

 

< Prev

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s